Wijkaanpak slaagt alleen mét en dóór bewoners

Generieke OOV

Alleen als bewoners een rol hebben in het vormgeven van hun wijk en hun levens, zal de wijkaanpak slagen. Niet het ontwikkelen vóór bewoners is de uitdaging, maar het ontwikkelen mét en dóór bewoners.

De wijkaanpak moet vorm krijgen op een manier die bewoners een rol geeft in de buurt en hun levens. Daarvoor is een aantal voorwaarden. De eerste voorwaarde is dat partners op elkaar aansluiten. De tweede voorwaarde is dat er sociale cohesie ontstaat tussen bewoners. De derde voorwaarde is dat bewoners de leiding gaan nemen in het aangenamer maken van de buurt.

Aansluiten van partners op elkaar

Het verschil tussen de systeemwereld en leefwereld is overbrugbaar als beleidsambtenaren aandacht hebben voor hóe de doelen die ze formuleren in de praktijk gestalte krijgen. Succesvolle contactambtenaren begrijpen de praktische belemmeringen die bewoners ervaren en krijgen intern geregeld dat zaken meer afgestemd kunnen worden op de leefwereld van bewoners.

Aansluiten betekent dat je je gedrag zo uitvoert dat het ondersteunend is voor de partner met wie je samenwerkt, dus dat die partner er wat aan heeft. Dat kan je alleen doen als je begrijpt wat de ander wil bereiken, je kijkt dus over je eigen organisatie heen om te zien welk gemeenschappelijk doel je hebt. Dat gemeenschappelijk doel – zoals een schone wijk – heeft de gemeente een eigen proces voor, maar aansluiten betekent dat ambtenaren kijken hoe ze actieve bewoners kunnen ondersteunen in hún proces, zodat ze beide tevreden zijn als het slaagt.

In Zaanstad was een wirwar aan gemeentelijke programma’s gestart om jeugd te begeleiden. Deze sloten niet op elkaar aan en ook niet op de activiteiten van de jeugd. Er is in alle programma’s een rode draad gemaakt dat ze aansluiten op het dagritme van jongeren en aansluiten op verschillende activiteiten voor verschillende doelgroepen: van begeleiden van ontwikkeling tot aan het handhaven van overtredingen; oftewel van preventief tot repressief. Ook werden er ontmoetingsplekken gecreëerd waar jongeren activiteiten konden doen en waar jeugdwerkers werken zodat ze elkaar op natuurlijke manier tegenkwamen. (Mentzis, 2021)

Een ander voorbeeld van aansluiten is in buurt whatsappgroepen. Als er in de appgroepen iets gesignaleerd wordt, kan een beheerder van de appgroep het doorsturen naar de politie, die dan passende actie onderneemt. Aansluiten op bewoners is voor de effectiviteit van buurt whatsapp groepen essentieel omdat het de partijen sterkt in hun rol. Uit een landelijk onderzoek naar buurt whatsapp groepen (Stöpler, 2019) kwam naar voren dat buurtbewoners die zich het meest verantwoordelijk voelden voor het opzetten en functioneren van toezicht in de buurt, ook het meest tevreden waren over de mate waarin gemeente en politie aansluiten op hun initiatief.

Onderdeel van aansluiten is dat er periodiek wordt gekeken naar gezamenlijke doelen en hoe de partners een rol kunnen spelen om die te bereiken. Zo kan er bijvoorbeeld eens per jaar twee of drie doelstellingen worden geselecteerd. Vervolgens kan eens per kwartaal gekeken worden naar trends en ontwikkelingen en tussentijds evalueren of de doelen nog steeds voldoen en de samenwerking naar tevredenheid of aanpassing behoeft.

Benieuwd naar de doelen die een wijk het meest vooruit helpen? Lees in het volgende blog verder.


Auteur

Lucien Stöpler

(BMC)

Lucien Stöpler ontwikkelde als ambtenaar en als externe de afgelopen 7 jaar een wijkaanpak in samenwerking met honderden verschillende bewoners en alle groottes en soorten wijken. De werkwijze Collectieve weerbaarheid die hierbij centraal in staat is stevig gestoeld in zowel wetenschap als de praktijk en zorgt nog dagelijks voor meer vertrouwde en aangename buurten, zonder daarbij een groter beroep te doen op gemeente of politie. Lucien is gefascineerd door de capaciteit van personen om samen te werken aan gemeenschappelijke doelen en de kracht die deze samenwerking uitoefent op hun gedeelde omgeving.

In 2020 ontving hij van het ministerie van Binnenlandse Zaken de opdracht om zijn ervaringen te beschrijven en toetsen in het veld, wat resulteerde in een publicatie met resultaten en impactanalyses. In 2021 werd deze aanpak onderdeel van het onderdeel burgerparticipatie en eigen kracht van de wijkaanpak.

Sinds 2022 werkt Lucien voor BMC adviseurs en laat hij dagelijks gemeenten kennismaken met de participatieve vorm van beleidmaken en –realiseren.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.